Mostar Köprüsü, Bosna-Hersek Cumhuriyeti’nin Mostar ÅŸehrinden geçen, Neretva Nehri üzerinde Mimar Sinan’ın öğrencisi Mimar Hayreddin tarafından 1566 yılında inÅŸa edilen köprü.Mimar Sinan’ın öğrencisi olan Hayruddin, köprü için 456 kalıp taÅŸ kullandı.Köprü, çevresindeki kente adını da verdi. Mostar, Hersek bölgesinin ana kenti oldu.
Neretva Nehri’nden 24 metre yüksekte 30 metre uzunluÄŸunda, 4 metre geniÅŸliÄŸinde olan Mostar Köprüsü, dönemine göre geliÅŸmiÅŸ bir teknolojiyle inÅŸa edildi. Köprü inÅŸaatında 456 kalıp taÅŸ kullanıldı. Köprü, inÅŸa edildikten sonra yakınındaki ÅŸehre ismini verdi, ÅŸehirde ticareti canlandırdı ve zenginleÅŸtirdi. Böylece Mostar, Hersek bölgesinin önemli bir ÅŸehri haline geldi. Mostar Köprüsü, cesur sporcular tarafından yıllarca bir atlama platformu olarak kullanıldı. GeleneÄŸe göre ÅŸehrin erkekleri, niÅŸanlılarına cesaretlerini ispatlamak için düğün öncesinde köprüden atlarlardı.
Yıkılışı
Bosna-Hersek’te baÅŸlayan iç savaÅŸ sırasında Mostar Köprüsü’ne ilk saldırıyı 1992′de Bosnalı Sırplar düzenledi. 1993′te Hırvat tankları köprüye daha büyük bir zarar veren saldırılarını baÅŸlattı. Kasım ayının sonunda köprü tamamen yıkıldı. Dev taÅŸları, Neretva Nehri’nin sularına gömüldü. Mostar Köprüsü, yüzyıllar boyunca Bosna’da hoÅŸgörü ve kültürel çeÅŸitliliÄŸin sembolüydü. Åžehrin Müslüman ve Hırvat kesimini, birbirine baÄŸlıyordu. Köprünün yıkımı, Mostar’ın çok uluslu mirasının reddedilmesi anlamına geliyordu.
Savaş sonrasında İngiliz güçleri yıkılan köprünün yerine geçici bir demir köprü yaptı. Mostar civarındaki diğer köprüler de tahrip edildiğinden, nehrin iki yakasını birleştiren tek yapı olarak bu köprü kaldı.
Yeniden inşası
Mostar Köprüsü’nün eski haline uygun olarak yeniden inÅŸaası çalışmaları (TÄ°KA) UNESCO ve Dünya Bankası’nın desteÄŸiyle 1997′de baÅŸladı. Köprünün inÅŸaatını Türk ÅŸirketi olan ER-BU üstlendi. Macar ordusundan dalgıçlar orijinal taÅŸları nehir yatağından bulup vinçlerle çıkardı. Civardaki taÅŸ ocaklarından yeni taÅŸlar da getirilerek köprü yapımında kullanıldı. Orijinal modele sadık kalan ÅŸirket, köprünün temellerini de saÄŸlamlaÅŸtırdı. 30 metre uzunluÄŸundaki, 24 metre yüksekliÄŸindeki köprünün kemerindeki çalışma Haziran 2002′de baÅŸladı. Kilit taşı AÄŸustos 2003′te yerine konuldu.
Ä°nÅŸaatı tamamlanan Mostar Köprüsü, aralarında Türkiye’nin de bulunduÄŸu çok sayıda devletin temsilcilerinin hazır bulunduÄŸu bir törenle, Ä°ngiliz Prensi Charles tarafından 23 Temmuz 2004 tarihinde açıldı. Açılışı çok sayıda televizyon ekibi naklen yayınla seyircilerine ulaÅŸtırdı.
Mostar Köprüsü, eski Mostar ÅŸehriyle birlikte 2005 yılında Dünya Miras Listesi’ne eklendi.
Bugün çok uluslu bir yönetim tarafından idare edilen Mostar’da savaÅŸ döneminde baÅŸlayan bölünmeler hala devam etmektedir. Hırvatlar nehrin batısında, Müslümanlar ise doÄŸusunda yaşıyor. SavaÅŸ sırasında ÅŸehirden ayrılan Sırplarsa bir daha geri dönmedi.
Wikipedia`dan alıntıdır.
